Владимир Путин финно-угор халыквлӓн форумым кымылангден
Форумым торжественно пачмаш Йошкар-Олашты 10 сентябрьын Эрик Сапаев лӹмӓн Мары кугижӓншӹ опера дӓ балет академический театрышты ылын.
Россий Федерацин Президентӹн Администрацин Вуйлатышын Заместитель Магомедсалам Магомедов государствын Глава Владимир Путинӹн кымылангдымашыжым лыдын пуэн.
«Шергӓкӓн тӓнгвлӓ! Тӓмдӓм Мары Эл Республикӹн столицӹштӹ финно-угор халыквлӓн Всероссийский форум дӓ финно-угор халыквлӓн Ассоциацин съезд пачылтмы доно кымылангдем. Шӱдӹ ивлӓ доно финно-угор халыквлӓ сӓндӓлӹкӹм виӓнгдӹмӓштӹ, экономикӹм цаткыдемдӹмӓштӹ кого пӓшӓм ӹштӓт. Финно-угор халыквлӓн Ассоциаци туан йӹлмӹвлӓм дӓ ӹшке йиш культурыштым перегӹмӓштӹ керӓл делавлӓ доно айыртемӓлтеш. Кӹзӹтшӹ мероприяти пиш керӓл шанымаш доно погынен – сӓмӹрӹквлӓ лошты этнокультурный, образовательный, просветительский, творческий проектвлӓштӹм ӹлӹмӓшкӹ пырташ палшымаш. Ӹнянем, кого дӓ керӓл вӓшлимӓшдӓ, шанымашвлӓдӓ ӹлӹмӓшлӓн ярал лит», – государствын Главан шаяштыжы келесӹмӹ. Магомедсалам Магомедов Президент Владимир Путинӹн государственный национальный политикӹн 2036–шы и яктешӹ у стратегин планым пингӹдемдӓш цельжӹ ылеш манын.
Форумышкы толшывлӓм ПФО-шты Россий Федерацин Президентӹн полномочный представитель Игорь Комаров кымылангден, сӓмӹрӹквлӓн активный лишӓшлыкыштым пӓлемден.
«Российӹн финно-угор халыквлӓ сӓндӓлӹк доно ӹшке пуйырымашыштым кӹлдӓт, духовно-нравственный пайдалыкым шотеш пиштӓт, СВО-шты патырлыкым анжыктат. Тагачшы форумын темыжы анзыкылашы гишӓн – сӓмӹрӹквлӓ гишӓн. Йыл сирӹн регионвлӓштӹ шукы йиш культуран халыквлӓ шукердшен келшен ӹлӓт», – Игорь Комаров манын.
ФАДН-ын вуйлатышы Игорь Баринов РФ Правительство Председательӹн Заместитель Татьяна Голикован кымылангдымы шамаквлӓжӹм келесен.
«Форумышкы сӓндӓлӹкӹн 32 субъект гӹц представительвлӓ толыныт, тенгеок кугижӓншӹ властьын федеральный дӓ регионын органвлӓн, научный дон общественный объединенивлӓн эдемвлӓ погыненӹт. Тинӓрӹ шукын ылмаш форумын статусшым пингӹдемдӓ, кышты финно-угор дон самодийский халыквлӓн виӓнгмӹштӹ гишӓн ядмашвлӓм раскыдемдӓт», - Игорь Баринов келесен.
Республикӹн Глава Юрий Зайцев форум 2025 ин «Финно-угорская молодёжь в меняющемся мире - реалии и вызовы» тема доно эртӓ, седӹндон тӹдӹ культурывлӓн ӹшке йиш ылмыштым, историм тӧр ынгылаш дӓ йых гӹц йыхышкы переген кодымы верц ылеш манын.
«Финно-угор халыквлӓн культурым перегӹмӓш дӓ виӓнгдӹмӓш – тидӹ керӓл задачывлӓ, кыды верц цилӓн цацен пӓшӓлӹшӓшлык ылыт, государство гӹц тӹнгӓлӹн, каждый эдем якте. Сек пӹтӓриок, ти пӓшӓ цымырын ӹштӓлтшӓшлык дӓ тишкӹ образованилӓн палшымашым пыртымыла, школвлӓштӹ дӓ вузвлӓштӹ шачмы йӹлмӹм тыменьмӓш, учебниквлӓм, пособивлӓм лыкмаш, культура дон искусствым виӓнгдӹмӓш, халыквлӓн празньык, фестиваль дӓ конкурсвлӓм эртӓрӹмӓш. Тидӹ перегӓш дӓ погымы опытым у йыхлан переген кодаш палша», – Юрий Зайцев пӓлемден.
Федераци Советӹн Председательӹн Заместитель Константин Косачев форумын участниквлӓм кымылангден дӓ кугижӓншӹ парламентӹн кӱшӹл палатын вуйлатышы Валентина Матвиенкон пуры шамаквлӓжӹм келесен.
Российӹн финно-угор халыквлӓн форум сӓндӓлӹкӹн национальный политикӹштӹжӹ тӹнг мероприяти ылеш дӓ 2021 и годшен кок иштӹ ик гӓнӓ «Реализация государственной национальной политики» программа семӹнь эртӓрӓлтӹн. Тишкевек якте Ижевск дон Саранскышты погыненӹт ылын.
Мары Элӹштӹ ылшы форумышты 250 утла эдем Российӹн 32 регион гӹц участвуен, нӹнӹ лошты 40 % – сӓмӹрӹквлӓ. Мары Эл гӹц делегациштӹ 73 эдем ылын, пелӹжӹ нӓрӹм тенгеок сӓмӹрӹквлӓм ӱжмӹ.
Мары Элӹн Глава финноугор халыквлӓн III Всероссийский форум историэш пиш керӓл событи семӹнь кодмылан ӹнянӹмӓшӹм пингӹдемден, кышты пӹсӹ ядмашвлӓм раскыдемдӹмӹ дӓ у шанымашвлӓм момыла.
Пленарный заседани годым сӓмӹрӹквлӓн конкурсвлӓштӹ участвуйышы сӹнгӹшӹвлӓм кымылангдымы. Образовани, йӹлмӹ дӓ литература сферӹштӹ 2 дӓ 3 степенян диплом доно Мары Эл гӹц Константин Суслов дон Виктория Матвеева пӓлемдӓлтӹнӹт, культура дӓ этнотуризмыштӹ 1 вӓрӹм Мары Элӹн ӹрвезӹ Максим Алгайкин нӓлӹн. У медиа сферӹштӹ (блог, интернет-проект, сайтвлӓ) 2 дӓ 3-шы степенян диплом доно Пермский край гӹц Надежда Климова дӓ Мары Эл гӹц Денис Шаблий пӓлемдӓлтӹнӹт.
Форум годымок финно-угор халыквлӓн Ассоциацин VIII съезд погынен, кыды нӹл и вуй гӹц цымыралтеш, темыжы: «Традиционные духовно-нравственные ценности финноугорских народов в укреплении единства российской нации».
Мары Эл Республика Главан Администрацин пресс-службын отдел. «Жерӓ» №37 (10965), 19 сентябрь 2025 ин.