Мары йӹлмӹн цифровизацим ӹштӹмӹ

Йошкар-Олашты финноугор халыквлӓн III Всероссийский форум лошты Россий Федерацин субъектвлӓн исполнительный властьын представительвлӓ доно совещани ылын. Мероприятиштӹ финно-угор халыквлӓн национальность семӹнь виӓнгмӹштӹ гишӓн йӧнвлӓм ӹлӹмӓшкӹ пыртымы ядмашвлӓм (Комплекс мер по этнокультурному развитию) раскыдемдӹмӹ, кыдым РФ Правительствышты 2024 ин февральын пингӹдемдӹмӹ ылын.

Мары Эл Республикӹн Глава Юрий Зайцев национальный йӹлмӹвлӓм дӓ культурым перегӹмӓш дон виӓнгдӹмӓшӹм пиш керӓлеш шотлӹмӹ гишӓн келесен.

«Мары Элӹштӹ шачмы йӹлмӹ дон литературым тымдымы ядмашвлӓлӓн кого внимани айыралтеш. Мӓ культура сферӹштӹ, йӹлмӹм дӓ историм перегӹмӓштӹ жепӹн-жепӹн мероприятивлӓм эртӓренӓ. Нӹнӹ лошты Совет Союзын, Российӹн, СВО-н марын Геройвлӓн лӹмӹштӹм шотеш пиштен перегенӓ. Ӹнянем, тагачшы мероприятиӓт шукы национальностян халыквлӓ лошты келшӹмӓшӹм цаткыдемдӓш палша», – регионын Глава манын.

«Мӹнь финно-угор халыквлӓн форумым яжо семӹнь ӓклем, ужам, махань кымылан техень мероприятивлӓ докы сӓмӹрӹквлӓ ылыт, тидӹ кӹзӹт модышкы пырен (это стало модным). Мӓ национальностьвлӓн традици дон йӹлмӹм студент дон тыменьшӹвлӓ лошты шӓрӹшӓшлык, шотеш пиштӹшӓшлык (популяризация) ылына – тидӹ мӓмнӓн задачына», – национальность делавлӓн Федеральный агентствын (ФАДН) вуйлатышы Игорь Баринов келесен.

Мары Эл Республикӹн Правительство Председательӹн Заместитель – культура, печать дӓ национальность делавлӓн министр Константин Иванов 2023-2025-шы ивлӓ лошты финно-угор халыквлӓн йӹлмӹвлӓн цифровизацим ӹштӹмӹ пӓшӓ гишӓн иктешлен шайышт пуэн.

Регионышты клавиатурын марла раскладкым цилӓ операционный системылан ӹштен шоктымы. Республика «Рувики» цифровой энциклопедим ситӓрӹмӓштӹ активно участвуя, кышкы 27 тӹжем утла статьям мары йӹлмӹ доно пыртымы, разделжы ӹшкежӹ интернет-ресурсышты вӹц кого лошты шотлалтеш.

Марла машинный переводчик «Яндекс.Переводчик»-ӹштӹ кычылталтеш. Мары йӹлмӹн национальный корпусышты 21 миллион утла шамак дӓ шамак кӹлдӹш улы, кырык марла – 5 миллион. Мары фольклорный экспедицин научный фондын цилӓ рукописьӹм сканируйымы.

МарГУ-н ректор Михаил Швецов «iВика» ышан колонка гишӓн шайыштын, кыды Яндексӹштӹшӹ «Алиса» ганьы ылеш. «iВика» устройство мары йӹлмӹ доно шайыштмын синтез дон распознаваним ӹштен кердеш. «iВика» мары йӹлмӹм тыменяш тетявлӓлӓнӓт дӓ коговлӓлӓнӓт ярал ылеш – тьютор лин кердеш.

Мары Эл Республика Главан Администрацин пресс-службын отдел. «Жерӓ» №37 (10965), 19 сентябрь 2025 ин.