Шӱмемӹн пуры пӧрт
Тенге маналтеш драматург Ася Котлярын сирӹмӹ пьесӹжӹ. Тӹдӹн негӹцеш техень лӹмӓнок шӹндӹмӹ спектакльым Я.Эшпай лӹмӓн халык культура центрӹн «Шанс» студишкӹ каштшывлӓ 13-шы декабрьын анжыктевӹ. Тӹдӹм режиссер Оксана Тогушова мастарын шӹнден, рольвлӓм мадшывлӓн сӹрӹштӹ семӹнь пайылен пуэн. Тенге нӹнӹ сюжетвлӓм тӧр пачевӹ: иктӹ – пуры, весӹ – шӹдӓн, кымшы – лӱдшӹ эдем.
Тӹнг рольым Наталья Жукова пӧрт хоза семӹнь мады. Тӹдӹлӓн туан пӧрт шергӓкӓн ылеш, тиштӹ кушкын. А теве вес ӹдӹрӓмӓшӹн пӧрт хозан ӹлӓш условижӹ улы верц, йӓнгжӹ йыла, ик кӹдежӹш ӹлӓш пырташ ядеш. А вара ма лин кердеш? Лачокышты ӹлӹмӓш анжыкта: вӓк туанвлӓ, ӓкӓк-шыжараквлӓ пӧртӹм пайылынештӹ. Выжалатат, окса верц кӹрмӓшӓт. Тенге кыдыжы суд якте шот. Коли туанвлӓлӓн ик шанымаш доно ӹлӓш агыл?
Спектакльыштыжы ӹдӹрӓмӓшӹн пӧртӹш вес ӹдӹрӓмӓш пырынежӹ. А улан, кого пӧртӓн пӱэргӹ пӧрт хозам токыжы нӓнгенежӹ. Мам ӹштӓш пӧрт хоза ӹдӹрӓмӓшлӓн? Тӹдӹлӓн, токыжы корныгешӹлӓ пырышы пӱэргӹ пуры ышым пуа. Пӧрт улы – ӹлӓш лиэш. Ӹдӹрӓмӓш ынгыла: туан пӧрт – шӱмжӹн шокшыжы. А ужын керддӹмӹвлӓжӹ пуры согоньым пушы пӱэргӹ вӹкӹ тӹрӹнь анжат, кӹрмӓшӓт. А лӱдшӹ пӱэргӹлӓн (рольым Иван Тогушов мадеш) ма лиэш ӹдӹрӓмӓшӹн пӧртӹштӹ – тӹнӓрок. Такеш агыл халык лошты техень шая улы: «мӹньӹн пӧртем – кӓтӓштӹ»
А марынвлӓ первижӹ солашты пиш пурын ӹлӓт ыльы, вимӓ доно пӧртӹм лӱктенӹт, иквӓрешок пӧртсим ӹштенӹт, подарка шотеш керӓл хӓдӹрвлӓм пуэнӹт. Цилӓ тидӹм ӹшке сӹнзӓэм доно ужынам, вимӓш рехеньӹм опташ, преням намалаш каштынам.
Кыце туан пӧртӹштӹ эдемвлӓлӓн ӹлӓш, ти спектакль шаналташ тӓрвӓтӓ. Тӹдӹм самодеятельный артиствлӓ рольышты гач анжыктевӹ. Молодецвлӓ, театрын студишкӹ пӓшӓ паштек каштыт, тевеш, халыкым ӹвӹртӓрӓт.
Сцена вӹлнӹ корныгешӹн рольжым пурын, йӓнгӹм пачын попен, Дмитрий Захаров яжон анжыктыш. Татьяна Дорошенко шӹдӓн ӹдӹрӓмӓшӹм пингӹдӹ шая доно попен пӓлдӹртӹш. Ӹшке рольышты семӹнь Елена Калинина, Владимир Прыгунов каевӹ.
Тӹнгӓлтӹш гӹц мычаш якте шӱм доно яратышы пӧрт хозан пурыжым цилӓ ситуациштӹ Наталья Жукова тӧр анжыктыш. Шанымаш иктӹ – туан пӧртӹштӹ цилӓлӓн пуры доно ӹлӓш. Техень шанымашымок мӹнь поэт, писатель семӹнь «Туан пӧртем», «Сердце дома» лыдыш сборниквлӓштем, «Туан пӧрт» проза книгӓштем пачын пуэнӓм. Лыдда. Спектакльвлӓм анжаш каштда. Кыце ӹледӓ, висӹкӓлӹдӓ.
Спектакльым рушла марын ӹдӹр Оксана Тогушова анжышывлӓлӓн мастарын келӹштӓрен шӹнден.
Пӓлемденӓ: Оксана Тогушова Волна солаэш кушкын. Кулаковы школым тымень лӓктӹн. Специальность донжы келгӹ пӓлӹмӓшӹм Санкт-Петербургыштышы театральный академиштӹ поген. Оксана Евгеньевна режиссерын пӓшӓжӹм «Шанс» лӹмӓн театральный студиштӹ яратен видӓ.
Ипполит ЛОБАНОВ, Мары Элӹн халык писатель. «Жерӓ» №50 (10978), 19 декабрь 2025 ин.