Йымын Ӓвижӹ курым гӹц курымеш
Ӓви – махань ласко, пуры, туан, лишӹл… сек шергӓкӓн яратымы шамак. Хоть-кӱлӓн, мӱлӓндӹ вӹлнӹ ӹлӹшӹ эдемлӓн, ӓвижӹ сек шергӓкӓн эдем ылеш. Ти пуры, ласко, туан ӓвижӹ ӹлӹм курымеш веле эдемлӓн лиӓлтеш. Хоть-кӱжӓт ӹшке туан ӓвижӹм ӹлӹмӹ курымыштыжы веле ӓшӹндӓрӓ.
Ласко, пуры, туан ӓвин тетявлӓжӹ ти мӱлӓндӹ вӹлец вес светӹш кен колтымыкышты, ӓви маншы иктӓт уке лиэш. Тенгелӓнлӓ «Ӓви» шамак ямын кердеш. Но тидӹ тенге нигынамат ак ли. Маняры шукы мӱлӓндӹ вӹлнӹ эдемвлӓ ӹлӓт, тӹнӓрӹ ӓви шамак кычылталтеш. Но ти ӓви шамакшы ик эдемӹн курымеш веле кычылталтеш.
Туан ӓви гӹцӹн утлаок шергӓкӓн, пиш цилӓм ӹжӓлӓйӹшӹ дӓ сакой худа гӹцӹн леведшӹ ӓви улы. Тидӹ курым гӹц курымеш ылшы – Йымын Ӓвижӹ. Йымын Ӓвижӹм ик курым гӹц вес курымыш эдемвлӓ со ӓшӹндӓрӓт. Йымын Ӓвим лӹмлештӓренӓ, таум келесенӓ ӓль мӓгӹренӓ, ойхыренӓ, сарваленӓ.
Кӱ Йымын Ӓвим пӓлӓ, шотыш нӓлеш дӓ Йымын Ӓвим сарвала, ыдылеш, тӹдӹлӓн Йымы дорцын палшык со лиэш.
Йымым шачыктышы Ӹдӹр, сусу ли! Мӓ Йымын Ӓвижӹм яратышашлык ылына, Тӹдӹм шотеш пиштӹшӓшлык ылына, Тӹдӹм колыштшашлык дӓ ӹшке пуры пӓшӓвлӓнӓ доно, ӹшке пуры шотан христианский ӹлӹмӓшнӓн примержӹ доно Тӹдӹм цилӓ шотыштат лӹмлештӓрӹшӓшӹлык ылына. Тидӹм ӹштӓш манын, мӓлӓннӓ Тӹдӹн олмыктарышы ӹлӹмӓшӹжӹ дӓ пуры пӓшӓвлӓжӹ доно пиш яжон пӓлӹмӹ лишӓшлык ылына. Тидӹ гишӓн Тӹдӹлӓн кого честь пуалтын – Господьын дӓ мӓмнӓн Ытарышына Иисус Христосын Ӓвӓжӹ лиӓш.
Мӓмнӓн сӹлнӹ Мары сӓндӓлӹкӹштӹнӓ Йымын Ӓвӓм шотеш пиштӹмӓш пиш яжон ужалтеш. Шошым гӹц тӹнгӓлӹн шӹжӹ якте Йымын Ӓвӓн иконвлӓжӹ доно Крестный ходвлӓ тӹнгӓлӓлтӹт. Нӹнӹ логӹц сек кужы кытан Крестный ходвлӓ: «Седмиезерный», «Владимирский», «Мироносицкий» дӓ «Смоленский» Йымы Ӓвӓн иконвлӓ доно эртӓт.
Кырык сирӹштӹнӓ Йымын Ӓвӓн Владимирский иконжы доно Крестный ход 1719-шӹ инок тӹнгӓлӓлтӹн. Ти крестный ход гач Йымын Ӓвижӹ халыклан пиш шукы цӱдӓм анжыктен. Тенгелӓнлӓ Йымы улым дӓ Йымын силажым халыклан анжыктен.
Кырык сирӹштӹ крестный ходнан Владимирский иконжым руш халыкын стрелецвлӓ канденӹт. XVI курым мычашток Москва хала гӹц толшы стрелецвлӓ кӹзӹтшӹ Пӹсӹрмӓн сола вӓреш шагалыныт. Тенге Пӹсӹрмӓн сола вӓрлӓнен. Кандымы Владимирский иконвлӓм ти вӓреш коденӹт.
Тагачы кечӹн ти Владимирский иконжы доно Крестный ход Кырык мары, Йӱрнӹ дӓ Килемар районвлӓ мычкы эртӓ. Крестный ход цилӓ ин Кырык мары районнан Пӹсӹрмӓн солашты Йымы Ӓвӓн Владимирский иконжы лӹмеш ылшы церкӹ гӹцӹн тӹнгӓлӓлтеш. Мӹнгешӹжӹ ӹшкӹмжӹн Престольный айоэш 6 июлеш миэн шоэш. Остатка ашкылжы Цикмӓ (Козьмодемьянск) халашты 5 июльын Архиерейский служба паштек Пӹсӹрмӓн сола церкӹшкӹжӹ пӧртӹлеш.
Пӹтӓриш кечӹн, июнь тӹнгӓлтӹшӹн, Пӹсӹрмӓн сола церкӹштӹ ирок ирӹ Литурги Йымылан служымаш эртӓрӓлтеш. Литурги паштек Крестный ход Владимирский Йымын Ӓвӓ иконжы доно тӹнгӓлӓлтеш. Крестный ход кечӹ йӹде ик церкӹ гӹц вес церкӹ якте ялын ашкедеш. Пӹтӓриш ашкыл Пӹсӹрмӓн солан Йымын Ӓвӓн Владимирский иконжы лӹмеш церкӹ гӹц Усола Святой Дух лӹмеш церкӹ якте ашкедеш. Крестный ход нырвлӓм, каремвлӓм, ӓнгӹрвлӓм, шӹргӹвлӓм, солавлӓм, халавлӓм эртӓ. Ӹшке корныштыжы цилӓм благословая дӓ ӹшке пурыжым шӓрӓ.
Пӹтӓриш кечӹн Пӹсӹрмӓн сола церкӹ гӹц тӓрвӓнӹшӹ Крестный ход Ӱл Солаволкы, Кӱшӹл Солаволкы, Лаптинӓ сола, Кулаковы, Олёшкан, Цотнай, Марьясола, Тамарай солавлӓ эртӹмӹ паштек Усола церкӹшкӹ миэн шоэш. Крестный ходым халык пиш шокшын, сусун цилӓ солашты вӓшлиэш. Сола ӓнгӹштӹ пеледӹшвлӓ гӹц ала шӓрӹшӹм ӹштӓт. Цилӓ солашты крестный ход доно ашкедшӹвлӓм стӧл лошкы шӹндӓт, толын шомашешӹштӹ качкыш доно стӧлвлӓм йӓмдӹлӓт – Йымын Ӓвижӹм Кырык сирӹштӹ кырык марынвлӓ, мары нӓрӓтӹм чиэн, киндӹ-санзал доно вӓшлит.
Тидӹм пӓлен, цилӓн Кырык сирӹштӹ дӓ вес сирӹштӓт Йымын Ӓвижӹн Владимирский иконжын Крестный ходшым вӓшлиӓш дӓ Йымын Ӓвижӹ сага ашкедӓш йӓмдӹ лидӓ! Пиш святой Йымым Шачыктышы Ӹдӹр, цилӓнӓм ытары дӓ цилӓлӓннӓ палшы!
Пӹсӹрмӓн сола церкӹн настоятельжӹ иерей Алексий ВАСЮТКИН. «Жерӓ» №21 (11000), 22 май 2026 ин.