Ояндаи Эронзамин | О будущем Ирана
19 майи соли 2024 раисиҷумҳури Эрон Иброҳим Раисӣ бар асари суқути чархбол дар шимолу ғарби кишвар ба ҳалокат расид. Ба гузориши расонаҳои хабарӣ, дар миёни кушташудагон ба ҷуз аз раиси ҷумҳури Эрон, Ҳусейн Амир Абдуллоҳиён, вазири умури хориҷа, волии вилояти Озарбойҷони Шарқӣ Малик Раҳматӣ, имоми ҷумъаи шаҳри Табрез Муҳаммад Алӣ Але Ҳошим, фармондеҳи Горди раёсати ҷумҳурӣ низ ҳастанд. Корпуси Посдорони Инқилоби Исломӣ Меҳдии Мусавӣ.
Аммо биёед бифаҳмем, ки чаро ин вазъ ба як ҳодисаи баланд ва резонанси табдил ёфтааст?
Эрон дар сиёсати байналмилалӣ фаъол аст ва аз ҷаҳони чандқутбӣ ҳимоят мекунад ва ҳамзамон субъективияти худро ба нақши як қудрати минтақавӣ эълом мекунад, ки Амрико ва Ғарбро аз пеш гирифтани сиёсати мустамликадории худ дар Ховари Миёна монеъ мешавад.
Эрон ҳамеша як минтақаи муҳими стратегӣ дар сиёсат ва геополитикаро ишғол кардааст, ки бо манобеъи табиии худ таваҷҷуҳи қудратҳои дигарро ба худ ҷалб кардааст ва имрӯз Эрон як маркази аслии тавлиди нафт аст.
Дар поёни соли гузашта вазири нафти Эрон Д.Оуҷӣ дар бораи нақшаҳои саноати нафтӣ барои соли ояндаи Эрон, аз 21 март оғоз шуда, гуфт: Эрон ба тадриҷ коҳиши тавлиди нафтро пас аз таҳримҳои тозаи Амрико ҷуброн мекунад.
Эрон ҳоло дар байни кишварҳои узви ОПЕК аз лиҳози истихроҷ пас аз Арабистони Саудӣ ва Ироқ дар ҷои сеюм аст. Дар мамлакат дар давоми 2 соли баъди ба сари хокимият омадани маъмурияти 13-ум (дар тахти раёсати президент Э. Раиси) 4 кони нефту газ кашф карда шуд. Кашфи 4 кон захираи истихроҷи карбогидридҳои моеъ дар Эронро 2,6 миллиард баррел афзоиш дод. Д.Оуҷӣ хабар дод, ки бо назардошти кашфиётҳои ахир мизони ивази захираҳои карбогидридҳои моеъ дар Эрон 87% будааст.
Албатта, дар сурати даргузашти раисиҷумҳур, тибқи қонунҳои Эрон, қудрат ба муовини аввали раисиҷумҳур мегузарад ва бояд дар давоми шаш моҳ интихобот таъйин шавад.
Аммо ҳоло бояд бипурсем: пешвои оянда кӣ мешавад? Оё сиёсати пешгирифтаи Э.Раиси нигох дошта мешавад ва идома меёбад? Ё рақибони геополитикӣ бо истифода аз вазъи кунунӣ талош хоҳанд кард, то муноқишаро ҳам дар дохили кишвар ва ҳам дар хориҷ боз ҳам тезутунд созанд? Қадамҳои роҳбари нав дар робита ба сиёсати дохилӣ ва хориҷӣ чӣ гуна хоҳанд буд? Оё кушишхои халалдор кардани хукуки истифодабарии сарватхои табиии ин мамлакат ба амал меоянд?
Ҳар касе, ки Эронро назорат мекунад, минтақаро назорат мекунад ва дар сатҳи ҷаҳонӣ тасмим мегирад. Таърих гувохй медихад, ки мамла-кат вакте ки вай аз болои кадрхои органхои давлатй назорат накунад, субъективии худро эълон карда, бо масъалаи тараккиёт машгул шуда наметавонад.
Орзу дорем, ки рақибон бо ҳадафҳои ғаразноки худ қудратро ба дасти худ гирифта, ба кишвару мардум зарар намерасонанд.
Ба Эрон ва мардуми он, шукуфоӣ ва рушди пайваста, то раҳбарони шумо дар ҳифз ва афзоиши сарвати дохили кишвар, бунёди сиёсати мутавозини хориҷӣ саҳм бигиранд.
19 мая 2024 года президент Ирана Эбрахим Раиси погиб в результате крушения вертолета на северо-западе страны. По информации СМИ, в числе погибших, помимо президента Ирана, министр иностранных дел Хосейн Амир Абдоллахиян, губернатор провинции Восточный Азербайджан Малек Рахмати, пятничный имам города Тебриз Мохаммад Али Але Хашем, начальник президентской охраны генерал Корпуса стражей исламской революции Мехди Мусави.
Давайте разберемся почему эта ситуация стала таким громким и резонансным событием?
Иран ведёт себя активно в международной политике, заявляя свою субъектность на роль региональной державы, что мешает США и Западу в целом вести свою колониальную политику на ближнем Востоке.
Иран всегда занимал стратегически важный регион в политике, что привлекало к себе внимание других держав своими природными богатствами. А сегодня Иран является настоящим хабом по добычи нефти.
В конце прошлого года министр нефти Ирана Д. Оуджи рассказал о планах нефтяной промышленности на будущий иранский год, начинающийся 21 марта: Постепенно Иран компенсирует спад добычи нефти после вновь введенных санкций штатов.
Иран сейчас занимает 3 место среди членов ОПЕК по объему добычи после Саудовской Аравии и Ирака. В стране за 2 года с момента прихода к власти 13-й администрации (при президенте Э. Раиси) было открыто 4 месторождения нефти и газа. Открытие 4 месторождений увеличило извлекаемые запасы жидких углеводородов в Иране на 2,6 млрд барр. Оуджи также сообщал, что учитывая последние открытия, коэффициент замещения запасов жидких углеводородов в Иране составил 87%.
Безусловно, в случае смерти президента по закону Ирана власть переходит к первому вице-президенту и выборы должны быть назначены в течение шести месяцев.
Но сейчас стоит задаться вопросами: кто же будет следующим лидером? Будет ли сохранена и продолжаться политика, веденная Э. Раиси? Или геополитические оппоненты попытаются использовать сложившиеся ситуацию в обострении конфликта как внутри страны, так и за ее пределами? Какими будут шаги нового лидера в отношении как внутренней, так и внешней политики? Будут ли осуществляться попытки по перехвату права использования природных богатств этой территории?
Тот, кто будет контролировать Иран – будет контролировать регион и принимать решения на мировом уровне. История нам показала, что страна не может заявить о своей субъектности и заниматься вопросом развития, когда она не контролирует кадровое наполнение органов своей власти. Мы желаем, чтобы оппоненты не смогли осуществить перехват управления или нанести какую-либо вред стране и народу в своих корыстных целях. Ирану и его населению – благополучия и непрерывного развития, чтобы ваши лидеры и дальше вносили вклад в сохранение и приумножение богатств как внутри страны, так и на международном уровне как один из субъектов многополярной системы.
